Tài liệu được đưa ra tại phiên điều trần đạo luật trước CWM cho rằng đồng nhân dân tệ đang bị kiểm soát giá thấp hơn thực tế khoảng 25 – 40%. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, các tài liệu được giới thiệu nhằm thuyết phục việc thông qua đạo luật phần lớn tập trung phân tích tình trạng Trung Quốc dùng các biện pháp kiểm soát tỷ giá đồng nhân dân tệ (NDT), và các tổn thất mà các biện pháp này gây ra cho nền kinh tế Mỹ. Chính sách tiền tệ của Trung Quốc được xem là gây bất lợi cho hàng hoá Mỹ nhập khẩu vào Trung Quốc, trong khi tạo điều kiện cho hàng Trung Quốc luôn có giá rẻ khi nhập khẩu vào Mỹ. Theo ước tính của ông Paul Krugman, nhà kinh tế Mỹ từng nhận giải Nobel, chính sách nói trên làm giảm 1,4 điểm phần trăm trong GDP của Mỹ. Tài liệu được đưa ra tại phiên điều trần đạo luật trước CWM cho rằng, đồng NDT đang bị kiểm soát giá thấp hơn thực tế khoảng 25 – 40%, khiến thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc lên đến 145 tỉ USD, và nếu đồng NDT được đưa về đúng giá trị, các nhà sản xuất Mỹ sẽ có khả năng cạnh tranh hơn và có khoảng 500.000 việc làm sẽ được tạo ra ở Mỹ.

Trước tình hình này, đạo luật đề xuất việc xem các biện pháp kiểm soát tiền tệ là một hình thức trợ giá từ chính phủ, và cần sử dụng các biện pháp của luật thuế chống bán phá giá để xử lý. Như vậy, nếu đạo luật có hiệu lực, hàng hoá nhập khẩu từ các nước có chính sách kiểm soát tiền tệ sẽ bị áp một loại thuế nhằm đưa giá của các hàng hoá này về đúng thực tế. Tuy nhiên, với khuôn khổ luật chống bán phá giá, trong trường hợp Trung Quốc chẳng hạn, thuế này không đánh vào tất cả các loại hàng hoá nhập khẩu từ Trung Quốc mà chỉ đánh vào các hàng hoá Trung Quốc mà Mỹ có khả năng sản xuất. Điều này có nghĩa là, các công ty Mỹ sẽ đệ trình lên nhà chức trách những mặt hàng Trung Quốc được hưởng lợi từ chính sách tỷ giá của Trung Quốc và đang gây thiệt hại cho các mặt hàng tương tự do công ty Mỹ sản xuất, rồi đề nghị chính phủ áp thuế chống phá giá với các mặt hàng Trung Quốc đó.

Theo ông Sander Levin, chủ tịch CWM, Đạo luật “Điều chỉnh tiền tệ vì thương mại công bằng” không vi phạm các nguyên tắc của tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Theo phân tích của CWM, hình thức trợ giá xuất khẩu chỉ được xem là phù hợp với các quy định của WTO khi các can thiệp của chính phủ nước ngoài vào các thị trường tiền tệ tạo ra một đóng góp tài chính tích cực, mang lại một lợi ích, và tác dụng trợ giá chỉ là ngẫu nhiên với hàng xuất khẩu. Trong khi đó, việc tỷ giá đồng NDT được giữ ở mức thấp không thoả ba điều trên.

Trong khi các nhà sản xuất và các nghiệp đoàn Mỹ ủng hộ, các công ty như chuỗi siêu thị Wal-Mart và tập đoàn tài chính Citigroup lại phản đối dự luật này. Để có hiệu lực, đạo luật trên còn cần được sự ủng hộ của Thượng viện Mỹ.

Mai Hương
Nguồn: Báo Điện tử Sài gòn Tiếp thị