Những vết bỏng do bị tạt axit trên ngực luật sư Mai Xuân Hải.

Nạn nhân cho rằng mình bị “vạ lây” sau khi tham gia tố tụng trong một vụ án hình sự...Chiều tối 5-1, vừa ra khỏi văn phòng luật sư của mình ở đường Trần Thánh Tông, quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) được vài chục mét, luật sư Mai Xuân Hải (Đoàn luật sư TP Hà Nội) đã bị một thanh niên đội mũ bảo hiểm kín mít hắt túi ni-lông đựng đầy axit vào người.

Ông Hải vội quay trở lại văn phòng gột rửa nhưng cổ, ngực đã rát bỏng, từ áo veston ngoài đến cà vạt, áo lót trong đều cháy ngả màu vàng.

Luật sư Hải khẳng định không hề có mâu thuẫn tình ái hay tiền bạc với ai. Mối nghi ngờ duy nhất của ông là hệ lụy từ một vụ cưỡng đoạt tài sản bên huyện Văn Giang (Hưng Yên, cách trung tâm Hà Nội bên kia sông Hồng 10 km) mà ông vừa tham gia bào chữa cho các bị cáo trước đó mấy ngày.

Vụ phạt vạ của thôn

Theo luật sư Hải, từ năm 2003, một công ty đã ngấp nghé xin được thực hiện dự án khu đô thị thương mại du lịch Văn Giang nằm trên ba xã Cửu Cao, Phụng Công, Xuân Quan. Tuy nhiên, việc thu hồi đất đã gặp phản ứng gay gắt của người dân các xã này. Nhiều cuộc khiếu kiện đông người, vượt cấp kéo dài đã diễn ra. Tình hình an ninh các xã liên quan đến dự án cũng trở nên phức tạp. Một số người trong nhóm phụ nữ đi đầu khiếu kiện bị dọa nạt, hành hung. Chẳng hạn như bà V. (thôn Hạ) hai lần bị hai thanh niên đi xe máy đội mũ bảo hiểm kín mít đánh giữa đường đi chợ. Bà B. (thôn Thượng) bị kẻ lạ mặt chửi mắng, đâm xe trên đường đi mua thóc. Ngoài ra, trong một đêm, nhà bà B. và nhà ông Tr. (phó thôn Hạ) đều bị kẻ xấu ném chai đựng đầy thuốc trừ sâu vào sân nhà...

Giữa lúc tình hình đang căng thẳng đó, trưa 25-3-2008, một nhóm công nhân thuộc Trung tâm Nghiên cứu địa kỹ thuật Đại học Mỏ - Địa chất lại tới cánh đồng thôn Hạ (xã Cửu Cao) dựng lều bạt, hạ máy móc định khoan lấy mẫu đất phục vụ đề tài nghiên cứu địa chất của đơn vị. Tưởng là người của công ty kia tới triển khai dự án, người dân thôn Hạ liền gõ kẻng kéo nhau tới vặn hỏi giấy tờ. Phát hiện tổ khoan chưa xin phép xã và cho rằng ôtô chở máy khoan làm hỏng đường đi của thôn, họ liền lập biên bản “phạm pháp quả tang”, chuyển cả người và máy móc về nhà văn hóa thôn.

Tối hôm đó, cán bộ thôn triệu tập cả thôn tới nhà văn hóa bàn việc “xử lý tổ khoan”. Buổi làm việc của thôn rất bài bản, bầu cả thư ký, lấy ý kiến mọi người. Đề xuất phạt 150 triệu đồng, rồi 200 triệu đồng được đưa ra... Không thống nhất được, hai công nhân tổ khoan bị buộc phải ngủ lại nhà văn hóa cùng nhiều người dân để trông coi máy, mai giải quyết tiếp. Trưa hôm sau, khi chủ nhiệm nhóm đề tài nghiên cứu của Đại học Mỏ - Địa chất tới, các bên mới lập được biên bản bồi thường hư hỏng đường 50 triệu đồng. Người chủ nhiệm đến UBND xã Cửu Cao báo cáo và được trưởng công an xã dẫn lại thôn Hạ nộp tiền rồi rút người, máy móc về. Về phía người dân thôn Hạ, họ gửi 50 triệu đồng phạt vạ lên quỹ tín dụng xã...

Bị tội!

Nhận thấy vụ phạt vạ trên có dấu hiệu hình sự, ba ngày sau, cơ quan điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố vụ án, bắt khẩn cấp trưởng thôn Lê Thanh Hậu, phó thôn Nguyễn Văn Triệu về tội cưỡng đoạt tài sản.

Tại phiên sơ thẩm ngày 30-12-2008, bào chữa cho hai bị cáo, luật sư Mai Xuân Hải lập luận rằng nguyên nhân sâu xa dẫn tới vụ việc đáng tiếc trên là sự bất đồng của người dân trước dựa án khu đô thị Văn Giang. Khi xảy ra sự việc, chính quyền, công an xã và cả cán bộ Công an tỉnh Hưng Yên cũng có mặt nhưng đã không tích cực giải thích, ngăn chặn người dân khỏi vi phạm pháp luật, cứ để tội phạm diễn ra.

Tại tòa, luật sư cũng cho rằng truy tố hai bị cáo về tội cưỡng đoạt tài sản là thiếu căn cứ bởi họ không “đầu têu” trong việc bắt giữ, phạt vạ tổ khoan. Việc bắt phạt là ý chí chung của người dân thôn Hạ, tiền thu được cũng đã chuyển lên quỹ tín dụng xã chứ không ai tư lợi. Mặt khác, hồ sơ vụ án không chỉ ra được ai là nạn nhân (nhóm công nhân tổ khoan được tòa triệu tập với tư cách người có quyền lợi liên quan chứ không phải người bị hại). Chưa kể, hai công nhân bị giữ qua đêm ở nhà văn hóa thôn Hạ còn có đơn gửi TAND và VKSND tỉnh đề nghị giảm nhẹ hình phạt vì chính hai bị cáo đã bảo vệ họ an toàn trước sự đe dọa của thanh niên quá khích trong thôn.

Dựa vào kết quả tranh tụng tại phiên xử, cuối cùng tòa đã chuyển hai bị cáo từ tội cưỡng đoạt tài sản sang tội gây rối trật tự công cộng với mức án từ 12 đến 15 tháng tù, nhẹ hơn rất nhiều so với tội danh mà họ bị truy tố.

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, luật sư Hải nói: “Khi nhận tham gia bào chữa trong vụ án này, tôi đã được người dân Văn Giang nhắc nhở phải cẩn thận. Nay xảy ra việc tạt axit, xâu chuỗi với hiện tượng mất an ninh trật tự quanh dự án, tôi tin lời cảnh báo đó là có cơ sở”.

Ông Hải cho hay đã trình báo sự việc với Công an TP Hà Nội và có đơn gửi Bộ Tư pháp xin được giúp đỡ. Liệu có hay không sự liên quan giữa việc ông Hải bị tạt axit với vụ án trên? Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin khi có kết quả xác minh, xử lý của cơ quan chức năng.

Nguồn: Báo điện tử Pháp luật TP HCM