Hệ thống thương mại đa phương là gì?
20:48' 12/1/2007

Hỏi: Hệ thống thương mại đa phương là gì? Tại sao ngày nay người ta lại nói nhiều đến đa phương?



Trả lời:

Đa phương có nghĩa là nhiều bên. Hệ thống thương mại đa phương trước hết được quy ước chung. Điều này đối lập với các mối quan hệ thương mại song phương, trong đó chỉ có hai nước tự thoả thuận những quy tắc điều chỉnh thương mại giữa hai nước đó với nhau.

Trong WTO, từ "đa phương" có ý nghĩa phân định rõ rệt hơn. Hệ thống thương mại đa phương dùng để chỉ hệ thống thương mại do WTO điều chỉnh. Do không phải toàn bộ các nước trên thế giới đều là thành viên WTO nên "đa phương" sẽ chỉ phạm vi hẹp hơn "toàn cầu". Mặt khác, "đa phương" cũng không đồng nghĩa với những thoả thuận của từng nhóm nước tại một khu vực nhất định trên thế giới, ví dụ như EU, ASEAN, NAFTA, v.v... Như vậy, "đa phương" là khái niệm đứng giữa "toàn cầu" và "khu vực".

Cần lưu ý rằng trong quan hệ quốc tế nói chung, "đa phương" có thể chỉ bất kỳ mối quan hệ nào có hơn hai nước trở lên tham gia.

Đa phương không phải là quá mới. Hội Quốc liên (hoạt động từ năm 1919) và tổ chức kế thừa là Liên hợp quốc là một minh chứng của hệ thống đa phương.

Với việc GATT có hiệu lực từ năm 1948, hệ thống thương mại đa phương chính thức ra đời và đến nay đã tồn tại hơn nửa thế kỷ. Mặc dù có thời gian tồn tại dài như vậy, nhưng trong nhiều năm, GATT vẫn chỉ là một nhóm nước hạn chế với một chủ đề duy nhất là cắt giảm thuế quan. Với những kết quả tích cực của Vòng Uruguay, GATT đã
mở rộng phạm vi của mình hơn rất nhiều và trở thành một tổ chức chính thức - WTO.
Sự có mặt của hầu hết các nền kinh tế lớn cũng như sự gia tăng số lượng thành viên làm cho GATT/WTO có một vị trí nổi bật trong thương mại toàn cầu. Do hệ thống đa phương áp dụng đồng loạt với nhiều nước nên thông qua hệ thống này, việc xây dựng các quy tắc chung về thương mại sẽ nhanh chóng hơn. Với nguyên tắc
tối huệ quốc, việc đạt được những ưu đãi tại hệ thống này cũng có nghĩa là đạt được ưu đãi từ hơn một trăm nước thành viên khác. Một số nước cũng muốn sử dụng hệ thống này để giải quyết những vấn đề quan hệ thương mại song phương. Nếu như những nước nghèo thường bị những nước giàu chèn ép khi đàm phán thương mại song
phương thì tại một diễn đàn đa phương, họ có thể góp chung tiếng nói để tạo nên một ảnh hưởng nhất định đối với những nước giàu.

Luật Việt

Các tin tiếp
Các tin trước
WTO là gì?    (12/1/2007)
Doha là gì?    (12/1/2007)
Bị vong lục là gì ?    (12/1/2007)
TIÊU ĐIỂM
Xem nhiều nhất