Trả lời:

Tương tự như trong lĩnh vực thương mại, trong lĩnh vực môi trường cũng có nhiều văn kiện pháp lý ký kết giữa các quốc gia, được gọi chung là các hiệp định môi trường đa phương (MEA). Để đảm bảo hiệu lực thực thi, một số MEA đưa ra chế tài bằng cách cho một nước thành viên hạn chế nhập khẩu từ một nước thành viên khác vi phạm quy định của hiệp định ấy.

Nhìn chung, các MEA có thể chia thành 3 nhóm:

- Bảo vệ các tài nguyên toàn cầu: thuộc nhóm này có Công ước Vienna về Bảo vệ tầng Ozone, Hiệp định về Thay đổi Khí hậu;

- Kiểm soát các chất độc hại: Công ước Basel về Kiểm soát việc Vận chuyển Chất độc hại qua Biên giới;

- Bảo vệ các loài động - thực vật quý hiếm: Công ước về Buôn bán Quốc tế các loài Động Thực vật Hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng, Công ước Quốc tế về Quản lý Cá voi.

Từ quan điểm bảo vệ môi trường, các chế tài bằng cách hạn chế thương mại là một điều bình thường đối với các nước tham gia MEA. Nhưng vấn đề đặt ra là có những nước thành viên WTO không tham gia các MEA. Như vậy, nếu nước đó có vi phạm những nội dung quy định của MEA thì cũng không thể dùng chế tài của MEA để trừng phạt nước đó được. Để buộc những nước chưa tham gia phải tham gia MEA, một số MEA yêu cầu những nước thành viên MEA phải chấm dứt buôn bán loại chất gây độc hại với nước chưa phải là thành viên MEA. Việc này có thể phù hợp với Điều XX của GATT về ngoại lệ chung (cho phép hạn chế thương mại đối với những sản phẩm gây nguy hại tới an ninh, đạo đức xã hội, môi trường, …) nhưng lại không tuân theo nguyên tắc không phân biệt đối xử.

Chính vì vậy, MEA vẫn còn là một vấn đề gây tranh cãi.

Luật Việt